Energiewissel in Friesland en omstreken, spoor 1a (inleiding)

Deze serie bijdragen krijg je ZONDER REKLAME EN KOEKJES

Het cijfermateriaal in dit spoorboekje Energie-Transitie is onjuist want dat verandert bij de dag. Hetzelfde geldt voor de waarheid of onwaarheid van conclusies, de effectiviteit van maatregelen of de idioterie daarvan.

Heel langzamerhand wordt het de Nederlandse bevolking duidelijk dat er iets aan de hand is met het klimaat op aarde en gelijktijdig met de aardgaswinning in de provincie Groningen. Volgens de Rijksoverheid en het bedrijfsleven: iedereendoetWAT.nl

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Iedereendoetwat.jpg

De grote Groninger gasbel raakte leger en leger. Door het opdrukverlies en bevingen boven de bel zakken de zoden met alles wat daar door natuur en mens werd opgericht.

Dát kan zo niet langer. Dus moet de gaswinning op korte termijn worden verminderd en de gaskraan uiteindelijk worden dichtgedraaid. De Raad van State eiste van de verantwoordelijke minister Wiebes al om uitleg waarom dat niet eerder kan. Wiebes verklaarde in september 2019 dat die kraan al tien jaar eerder dichtgedraaid had moeten worden. Intussen werd de klamp van Kamp een kramp van de regering.

Er dagen problemen en met elkaar moeten nog vele oplossingen worden gezocht én gevonden. Er is nog van alles uit te vinden, te experimenteren en te leren, te beslissen en te regelen: vooral op het gebied wat men nu nog niet ziet.

In deze serie artikelen gaat het minder om de aangeprezen schoonschijnende voorkant van “de medaille” maar meer om de smerig-foute -onnodig kostbare achterkant van een maatregel.

Wie ergens achter wil komen, moet meestal vooraan beginnen.

Overal in het land wordt driftig gepuzzeld op nieuwe methoden voor communicatie, vervoer en energie. Voor de, in begin 2020 op te stellen, Regionale-Energie-Strategie worstelen de gemeenten nog lang met vragen als: waar moeten warmtenetten en laadpalen komen? Hoe passen we het 5G-netwerk in? Hoe regelen we een Grijs-Water-Stelsel? Welke leidingen moeten wanneer worden vernieuwd? Als je cv-ketel aan vervanging toe is, is het nog niet zo eenvoudig om te bedenken wat je moet doen. Voor de bewoners ( de woning-eigenaren): een nieuwe aanschaffen of voor een warmtepomp kiezen? Of kun je beter denken aan een hybride variant, die zowel aardgas als elektra aan kan? Of een cv leasen, in afwachting van een warmtenet, waarvoor straks mogelijk veel gemeenten kiezen?

De Rijks-overheid zoekt DRAAGVLAK (dat is mede-werking van de inwoners) voor hun top-down gelanceerde plannen. Maar dat zal niet zo gemakkelijk zijn zonder een goede, eerlijke, bereikbare, ook bottom-up-COMMUNICATIE).

Hoe communiceren we over wat er op de inwoners afkomt? Vrijwel iedereen heeft in de gaten dat het niet helpt om met een zak geld te zwaaien om problemen (ontstaan na de lancering van niet goed doordachte maatregelen) op te lossen.

Import van aardgas uit het buitenland is ongewenst. Daarom wordt nu gekeken naar mogelijkheden om buiten de provincie Groningen nog wat gas te pompen uit vaak al bijna leeggehaalde kleine velden. Dát is niet erg verstandig en rendabel, want het ook daarin aanwezige broeikasgas CO2 moet (tegen zeer hoge kosten) worden afgevangen en “ergens” worden opgeslagen. De gaswinmethode fracking en het ondergronds opslaan van CO2 is terecht zeer omstreden. Zeker zolang er uit de kleine velden versneld gas zal worden gehaald voor industrieel gebruik en voor verkoop aan het buitenland.

co2-produceren.jpg

Aardgas, aardolie, bruinkool en steenkool zijn fossiele brandstoffen. Bij verbranding ervan komt CO2 in de atmosfeer, wat een opwarmend effect heeft. Steenkool wordt vooral gebruikt voor de productie van elektriciteit, aardgas vooral voor verwarming.

Nu kunnen kolencentrales worden vervangen door gascentrales. Voor elektriciteitsvoorziening zijn er duurzamere alternatieven dan aardgas. De klimaatbelasting van aardgas is overigens niet veel lager dan die van steenkool. Bij winning en transport lekt een deel van aardgas onverbrand weg. Ook lekt aardgas (methaan) weg uit oude, niet goed afgesloten boorputten en uit gasleidingen en woningen in steden. En zo komt het veel krachtiger broeikasgas methaan in de atmosfeer.

Aardgas is van alle fossiele brandstoffen tóch het schoonst en doet het klimaat een fractie minder kwaad dan steenkool, bruinkool, olie of hout. In Nederland wordt houtstook gesubsidieerd en aardgasgebruik in feite verboden. In Duitsland wordt aardgasgebruik juist gesubsidieerd. Dat geeft milieuwinst omdat daar (én in België) nog veel gebruik wordt gemaakt van ernstig vervuilende oliestook. Polen schakelt over op AARDGASGEBRUIK.

De invloed van Nederland op de opwarming van de aarde is minimaal.  Tóch is de boodschap dat Nederlanders op termijn van aardgas worden afgesloten en moeten overschakelen naar andere energie-bronnen en – dragers. Die stelling is kolderiek omdat straks hoogcalorisch Russisch aardgas zal worden geïmporteerd en door verdunning met STIKSTOF geschikt wordt gemaakt voor Nederlands gebruik. So what?

Wie het ‘polderakkoord’ doorspit, wordt getroffen door de keuze voor dure overheidssubsidies en nauwelijks aandacht voor effectiviteit en uitvoering. Uiteindelijk betalen de lagere inkomens (vooral de huurders) de rekening en worden de grootste klimaatvervuilers (de bedrijven) financieel ontzien.

https://www.iedereendoetwat.nl/ MAAR WAT WAT ?

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Vignet-GB-kopie.jpg
uitleg en overzicht

In het Nederlandse klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt hoe woningen op een andere manier dan met aardgas kunnen worden verwarmd. Volgens landelijke afspraken moeten er in 2030 anderhalf miljoen woningen van het gas af zijn. Voor Friesland betekent dat afkoppeling van 6000 woningen per jaar. Nieuwe woningen krijgen sowieso al geen gasaansluiting. Tot 2050 zouden ALLE 7 miljoen woningen in Nederland voor verwarming en koken zonder aardgas moeten. Een kostbaar en onzeker alternatief om te kunnen koken en om de bebouwing te verwarmen is om dat elektrisch te doen met wind-en zonstroom.

Hoe dat is te realiseren en wat het gaat kosten is niet duidelijk. Daar moeten eerst nog plannen voor worden bedacht. De regering laat provincie en gemeenten (en die laten ondernemers en burgers) het een en ander bedenken. En zegt er meteen bij dat NIET ALLES KAN (of mag). Zes maanden na de ondertekening van het definitieve Klimaatakkoord, oftewel in april 2020, moeten de concepten-Regionale Energie Strategie (RES) opgeleverd worden voor doorrekening door het Planbureau voor de Leefomgeving.

Gemeenten zullen op zeer korte termijn echt aan de slag moeten gaan met de eigen Regionale Energie Strategie. In dat kader zullen ze gaan bepalen wat per wijk de energiedrager  moet worden. Maar eerst zullen anderen dan bestuurders en ambtenaren de ”kastanjes uit het vuur moeten vissen”.

WAT nou weer ?

Omgevingsbeleid en uitvoering. In april 2021, moeten ook de ruimtelijke consequenties van elke RES verankerd zijn in het omgevingsbeleid. Dat is ook het moment dat de uitvoering van de RES 1.0 start.

Een (inter)gemeentelijk uitvoeringsprogramma zou kunnen bestaan uit drie sporen:

Spoor 1 Versnellen verduurzamen van de gebouwde omgeving

Spoor 2 Hernieuwbare energie en warmtetransitie op de rail zetten

Spoor 3 Verduurzamen (gemeentelijk) vervoer

In 2021 zouden dus plannen voor Regionale Energie Strategie, ook die voor Fryslân, voor uitvoering moeten klaarliggen. De opstelling van een Fryske RES zou € 800.000 moeten kosten.

Ook (en misschien juist) de Friese gemeenten houden zich bezig met het maken van plannen in een RES.

Ziehier het handige schema van de gemeente SúdWest-Fryslân >

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Schema-voorbeeld.jpg
Met dank aan de gemeente SúdWest-Fryslân.

Spoorboekje (naar het overzicht van de items): https://bit.ly/2oRFBTU

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Een-spoortje.....jpg

https://translate.google.com/?hl=nl