IEDEREEN DICHTER-ELKENIEN DICHTER bit.ly/3hcOgZj

Een afleiding van de TAALARK tot behoud en versterking van minderheidtalen en dialecten.

In de toekomstige serie TaalARK-Nederland> Frysk ontluikt de variant Oant Moarn. De leergang Friese taal -in aanbouw treft u aan op het adres:   bit.ly/2ZPpAgA

De DAGELIJKSE  taal-oefeningen hebben allereerst het culturele item: de duizenden jaren mondeling overgeleverde Fryske sprekwurden en sei-siswizen.

Als tweede item zullen het zijn kortgedichten als haiku en senryu, elke versvorm drie-regelig en bevattende slechts 17 lettergrepen. De woorden zijn gerangschikt in drie regels voor 5 + 7 + 5 = 17 lettergrepen.

Uitgangspunt voor de ACTIE  Elkenien in Dichter is een beperkt aantal trefwoorden uit de Nederlandstalige poëzie en aanvullend geplaatst tot een PERSOONLIJK POËTISCHE WOORDENLIJST. De uitgangspunten zijn simpel en volgend de indeling bij de eeuwenoude Japanse versvorm haiku ( Nieuwjaar-Lente-Zomer-Herfst-Winter), worden naar eigen keuze af en toe meer steekwoorden toegevoegd aan een beperkte standaard-collectie.

Een verzameling PERSOONLIJKE POËTISCHE WOORDEN LIJST wordt zo gewenst automatisch vertaald van het Hollands naar het Frysk of van het Frysk naar het Hollands. Uit een alfabethische PPW of middels een willekeurige (random) selectie worden een stuk of tien (bij het onderwerp van een vers passende) woorden apart gezet. En daarna wordt elk gekozen (Nederlands) woord met een KOPPELTEKEN verbonden met de vertaling (oersetting) in het Frysk. En zó ontstaan nieuwe woorden ( duetten) als bij voorbeeld L boom-beam of L beam-boom in een PPW. En desgewenst kan daaruit een willekeurige selectie (tot 20woorden of woord-duetten) worden gemaakt met de geboden RANDOM-functie.

Zo’n “woorden-duet” wordt (na enig gebruik door vertaal-machines als Google-Translate) aangezien als één woord, waardoor het aantal woorden in ELKE persoonlijke woordenlijst beperkt kan blijven. Tijdens het invoeren van die duetten verschijnen deze, al bij het intikken van enkele letters voluit en centraal in de tekstbalk boven het toetsenbord van een mobiel. En daarna wordt door schrijven & schrappen toegewerkt naar een FRYSK of ABN-vers.

De actie ELTSENIEN IN DICHTER richt zich niet in eerste instantie op het leren van het Frysk vanuit het Hollands, maar wél op een wat ruimer Frysk-talig woordengebruik in poëtisch zinsverband.

IEDEREEN EEN DICHTER

Op de website  fanvanfryslan.nl  tref je vast wel veel voorbeelden + uitleg over de haiku-versvorm, welke uitermate geschikt is als oefenstof  in een taal-cursus. Daarbij is de belangrijkste pijler de UITSPRAAK van de oefeningen. Uitspraak in “geef Frysk” (mei in memmestim).

Link voor deze bijdrage (OM TE DELEN) https://bit.ly/3zbDtFb

Fryske TaalFlinters

Deze lege tegel mag je benutten als ondergrond voor je eigen FryskeTaalFlinter: je zin, spreuk, kortgedicht in het Frysk + de hertaling in een andere taal als het Hollands, Duits, Frans, Engels……… En dan…DELEN MAAR.

Deel deze doorgeef-link –> bit.ly/3x4GAhD (dubbelklik)

The hen that lays the golden, must also be fed. Diele jo ek es in TAHEAKSEL?

I AM2020 WEEK 2

In taheaksel: bit.ly/3xNQ6Wu

https://bit.ly/3A2DLja

Oant Moarn tekstueel

Na de zelfprogrammering van een stukje van je hersenen met zinvolle klanken en zinnen waarmee je voor een gesprek, de communicatie met Frysktaligen (m/v) al goed mee voor de dag kunt komen ……volgt hieronder ter verdieping een serie oefeningen volgens een variant van de KLASSICALE LEERMETHODE. ZONDER de nodige UITSPRAAK-bestanden.

der is gjin dei gelyk,

In ierpel of jirpel

do bliuwst myn Eigenheimer

fol fleur en dynamiek

bit.ly/3jetOsx

Voornaam-generator dochter.

Adalgard : edele -> Adal + gard <- beschermster   /
Alemke:  edele -> adel+helm <-beschermster    /
Alyt:  edele -> adal+ vrouw met een edele aard
Benine: = vriendelijk  -> ber=beer -> Bernou:  beer + ber+wih <-heilig   /  
Berke: = schitterende geest
Dibbe(l)t:       diet+burch = moedige onder het volk
Dibbrich:       diet+burch = beschermster van het volk
Doutsen :      dubh=donker -> donkere duif <- do   /
Edwer:           ed/ad+war/wer = hoedster met een goede aard
Elbrich :        albe+rik = macht over natuurlijke wezens
Ethelmod:    ethel+mos = edel van geest
Fardau :      vrede ->fred+wih <-gewijd  /   Folkau :    volk-> folk+wih <-heilig  Fremerke:     vrede -> fred+mar  <-beroemd   /  Gadau :     goed ->god+wih <-heilig    /  waarde -> geld -> Gelbrech    burg – beschermster   /  
Geldou           geld= waarde   geld+wih <-heilig    /
Gerbrich      speer -> ger+brich   <-beschermster.
Gerlind        speer = ger+lind  = schild van lindehout.
Hadewich      strijd = hade+wich  = heilige strijd   /
Hatheburch     hadu+burg   = strijd+beschermster.
Hearou            her+wih        = leger+heilige.
Hildegard        hild+gard      = strijd+erf
Libbrich     lief  -> liaf+burg   <-bescherming   /   Ludewei    volk -> liud+wih  <-heilig    /
Meinou :  megin+wich   = krachtig+strijdster
Moeder:   moed+her       = innerlijke moed+leger
Oberta :      od+bert             = erfbezit+glanzend
Reinanke:    regin+nand    = raad+heersen
Reinolda:     regin+wald     = raad+heersen
Reinou:          regin+wih      = raad+heilig
Swithburch:  swith+burg  = sterke+beschermster.
Thialda:       thiad+wald     = volk+heerseres.
Uretse:          odel+rik          = machtig door erfbezit.
Tsjibbet:      diet+bald        = volk+moedig.
Tsjibbrich:  diet+burg        = volk+ beschermster.
 Welmoed: wel+moed      = wil+moed.
Wibrich:      wih+burg       = strijd + bescherming.
Wibrecht:    wih+burg        = strijd+bescherming.
Wiberta:       wih+bert         = strijd+schitterend.

dapper, vooraanstaand=Frama- Fries=Fries-    vrede=Frithu-  verstandig,wijs=Frode-  voorname vrouw=Frou- ook Frouwa- wagend=Gadû-    levenslustig=Gal- tak=Gard-omslotenruimte=Gard- behorend tot het volk der Goten=Gaut- geven, gastvrijzijn =Gebban-

SESAME- STIJL (taalhulp)

Een eenvoudige TAALHULP voor kleine en grote beginners in de vertaalkunde. BEDENK, ZOEK en VIND de ontbrekende woorden.

01 Mannichien moat …… wêze om …….. foar ús te wurden.

Mannichien moat dea wêze om libben foar ús te wurden.

————————————————————

libben

Friese Volksverhalen, mythen en sagen.

001 Volksverhaal HET HUIS MET DE NEGENENNEGENTIG VENSTERS

001 Folksferhaal IT HUSS MEI DE NIJNJUFTIGE WINDOWS

  • 1 – In soan fan in earme Noardfryske boer gie foar de hân fan in rike boeredochter. Hy mocht him graach en har mem mocht ek de stoute jonge man. Allinich de heit fan it famke tocht dat hy net goed genôch wie foar syn dochter. 2 – De jonge makke him no soargen oer in manier om fan gedachten te feroarjen fan ‘e rike boer. Hy ferkocht syn siel oan ‘e duvel op betingst dat de lêste him en syn takomstige breid in prachtich hûs mei 100 finsters bouwe. It hûs moast foar de oare moarns klear wêze. 3 – De duvel sette mei syn helpmiddels oan it wurk en de konstruksje gie sa ûnfoarstelber rap fuort dat de oansteande brêgeman bang waard. Hy flechte midden yn ‘e nacht nei de pleats fan syn buorman wêr’t de mem fan syn famke tafallich wie. Se wist goed advys. De jonge moast nei de hok en de hoanne wekker meitsje. Dit waard krekt berikt doe’t 99 finsters al yn it nije hûs wiene ynstalleare. 4 – In jonge duvel kaam krekt mei it lêste finster oanrinnen doe’t de hoanne begon te kraaien. As resultaat rûnen alle duvels hastich fuort. En sa wie de jonge boer wer frij en eigner fan it prachtige hûs wêr’t hy mei syn leafste wenje koe. Dat hûs mei 99 ruten is der noch. It 100e finster koe noait ynstalleare wurde, want mei elke poging waard it de folgjende nacht brutsen. In ferhaal út FRYSKE SAGEN EN MYTHEN (J.P. Wiersma 1973).
  • Bewerk deze GoogleTranslate-variant naar modern Frysk met inachtneming van alle regels voor spelling en zinsconstructies.